De ruiter kan zelf kiezen wat hij voor zijn paard wil zijn. De meeste ruiters willen in principe graag voor het partner-model kiezen, maar het valt niet mee om tussen alle methodes die momenteel worden aangeboden een weloverwogen keuze te maken. Niet alles wat als paardvriendelijk, natuurlijk of klassiek wordt aangeboden, past daadwerkelijk bij de natuur van het paard en bij de psychische, fysieke en sociale vaardigheden waarover hij beschikt.

De klassieke rijcultuur streeft ernaar ruiter en paard samen een bewegingsdialoog – vergelijkbaar met dansen – te laten uitvoeren. Om dit mogelijk te maken moet de ruiter sterk investeren in het uitbouwen van zijn eigen vaardigheden en leren om begrip voor zijn paard te ontwikkelen. Hij wordt voor deze inspanning beloond door een hechte relatie en de zekerheid dat hij het dier met deze methode geen schade toebrengt.

Geen knopjesbediening, maar een partnerschappelijke dialoog

De zogeheten 'stimulus-response'-methode voor het trainen van het paard maakt het de ruiter ogenschijnlijk gemakkelijk. Het geven van hulpen wordt geïnterpreteerd als het indrukken van knopjes, en het paard dient op 'knopdruk' te functioneren. Hierbij wordt het paard gereduceerd tot een "black box": hij heeft zelf niets in te brengen en moet als een soldaat reflexmatig bevelen opvolgen.

Dankzij zijn bewegingsgevoel en planning kan het paard echter enorm veel bijdragen aan de bewegingsdialoog. Als de ruiter door biomechanische en psychomotorische kennis zorgt dat het paard geen schade oploopt, en de training vormgeeft als een gezamenlijk bewegingsspel, krijgt het rijden een compleet nieuwe dimensie.

Twee visies door de eeuwen heen

Door de eeuwen heen zijn er altijd mensen geweest die het paard uitsluitend als bewegingsmachine zagen dat moest 'functioneren'. Daartegenover stonden zij die zich wilden verplaatsen in het paard en hun kennis van diens natuur gebruikten om de samenwerking voor beide partijen plezierig en verrijkend te maken.

Ook in de moderne paardensport tref je (soms subtiel gecamoufleerd) vooral de dominantie-opvatting aan. Al meer dan 400 jaar geleden trachtte de uitvinder van de slofteugel, de Duke of Newcastle, zijn harde trainingsmethoden goed te praten met de belofte dat zijn paarden hem in de paardenhemel zouden aanbidden. Moderne 'paardenbendigers' die het paard bruusk domineren doen precies hetzelfde en slagen er goed in te verhullen dat ze lijnrecht tegen de natuur van het paard handelen.

(Afgebeeld rechts: Podhajsky in Passage)