"Na de laatste internationale ontwikkelingen kan equitherapie, zoals door SHP vertegenwoordigd, op het moment onder de gebruikelijke term van Animal Mediated Assistance and Therapy (AMAT) geplaatst worden."
De introductie en definitie in Nederland
Ruim 17 jaar geleden begonnen wij equitherapie (therapeutisch paardrijden volgens een wetenschappelijk verantwoord concept) in Nederland te introduceren. Toen werd het begrip ook ontwikkeld door de latere SHP-voorzitter Dr. Ulrike Thiel en vastgelegd onder de naam van HippoCampus (Instituut voor Equitherapie en Hippische Sportpsychologie) – het officiële opleidingsinstituut van SHP-E(NL) – evenals in de naam van onze stichting: Nederlandse Stichting Helpen met Paarden – Equitherapie.
Er werd bewust gekozen voor deze naam ter duidelijke afgrenzing van "hippotherapie" (dat in Duitstalige en Engelstalige landen vooral fysiotherapie met het paard aanduidt) en "therapeutisch paardrijden" (dat zich meestal beperkt tot het rijden zelf). Ook bakenden we ons hiermee af tegenover het oorspronkelijke Amerikaanse EAT- en EAA-model (Equine Assisted Therapy / Activities), waar de opleiding vaak beperkt blijft tot enkele cursusdagen, niet met opgeleide therapiepaarden wordt gewerkt, en het paard slechts als 'hulpmiddel' fungeert in plaats van een actieve co-therapeut.
De driehoeksrelatie en bewegingsdialoog
Equitherapie werkt binnen een gestructureerde driehoeksrelatie tussen therapeut, cliënt en paard. Hierin is het paard geen gedresseerd hulpmiddel, maar neemt het een essentiële rol in binnen het therapeutisch proces. Zonder te worden vermenselijkt, worden zijn natuurlijke eigenschappen als relatie- en harmoniegericht kuddedier doelgericht ingezet.
Paard en cliënt treden daarbij in een wederzijdse bewegingsdialoog die door de therapeut deskundig procesmatig wordt begeleid. De therapeut werkt volgens een welomschreven procesmodel, evalueert voortdurend op basis van vooraf bepaalde criteria en past interventies flexibel aan op de behoeften en resources van de cliënt.
Wetenschappelijke relevantie en onderbouwing
In de Duitstalige Europese landen bestaat al ruim twintig jaar een solide wetenschappelijke onderbouwing en modelvorming rondom de effecten van equitherapie voor diverse doelgroepen. De positieve resultaten op psychomotorisch, emotioneel, sociaal en cognitief vlak zijn breed gedocumenteerd – onder meer in de jeugdzorg, de chronische psychiatrie, autismebegeleiding en psychomotorische ontwikkelingsbevordering.
Deze therapievorm stelt echter hoge eisen aan de deskundigheid van de therapeut en aan de huisvesting en opleiding van het paard, zodat de co-therapeut nooit wordt overvraagd.
Internationale kwaliteitsnormen (FATP)
SHP-E(NL) is sinds 2000 oprichtingslid van de Europese FATP (Fachgruppe der Ausbildungsträger einer Therapie mit dem Pferd) en leidt gediplomeerde equitherapeuten op die aan strenge, internationale kwaliteitseisen voldoen. Inmiddels hebben meer dan 50 therapeuten hun diploma SHP-E(NL) behaald.
De opleiding bouwt voort op een gedegen basisberoep (zoals psychotherapeut, pedagoog, maatschappelijk werker of ergotherapeut) en vult dit aan met specialistische richtingen zoals psychosociale begeleiding, orthopedagogische begeleiding, ontwikkelingsbevordering, revalidatie en psychotherapie met behulp van het paard.
Procesmatige begeleiding en artgerechte huisvesting
Opleidingen in procesbegeleiding leggen zware nadruk op zelfervaring, collegiale intervisie en supervisie. Naast psychomotorische en therapeutische vaardigheden moet een equitherapeut ook beschikken over diepgaande hippische kennis om het therapiepaard zelf te kunnen opleiden en gezond te houden.
Hierin verschilt de aanpak in Nederland fundamenteel: paarden die hun kudde-instinct niet in natuurlijke groepshuisvesting kunnen uitleven, zijn ongeschikt voor equitherapie. Paard en welzijn staan immers altijd aan de basis van een succesvol therapeutisch proces.