“Ontwikkelen, bevorderen, ondersteunen en genezen met de hulp van het paard.”
Dr. Ulrike Thiel e.a.
Met bijdragen van B. Klüwer, S. Hanneder, R. Seibler, G. Dreisbach, P. Strausfeld en H. Struck
ISBN/EAN: 978-90-802162-4-2
Op 16 juni 2012 vond tijdens de “Dag van de Equitherapie SHP” de officiële presentatie van dit boek plaats bij Instituut HippoCampus te Soerendonk. Voor foto’s van deze feestelijke dag kunt u terecht in het Fotoboek Equitherapiedag.
Mensen worden gefascineerd door paarden. Het samen bewegen kan mens en paard in een dialoog met elkaar brengen, waar lichaam, geest en ziel in gelijke mate bij betrokken zijn. Het paard motiveert mensen ook om zich open te stellen voor een therapeutisch of pedagogisch proces. Maar paarden zijn zelf natuurlijk geen therapeuten. Pas in de juiste context en samen met een deskundige kunnen ze hun natuurlijke kwaliteiten ontplooien in het kader van een therapeutische relatie.
Equitherapie kan de therapeutische processen voor de cliënt aantrekkelijker maken en verdiepen. Onder meer autistische of ontwikkelingsvertraagde, hyperactieve kinderen, getraumatiseerde kinderen en kinderen met hechtingsproblemen zijn belangrijke doelgroepen van equitherapie. Maar ook bij jeugdigen en volwassenen met depressieve klachten, eetstoornissen, drugs- of andere verslavingsproblemen wordt equitherapie met succes toegepast.
Equitherapie (SHP) is een omvattend naslagwerk. Het biedt een overzicht van een verantwoord en systematisch gebruik van het paard in het kader van psychotherapeutische, pedagogische en psychosociale processen.
Het paard brengt in ons uiteenlopende gevoelens en reacties naar boven. De mens die zich inlaat met het paard, wordt door het samenspel met dit dier op allerlei manieren beïnvloed. Alle zintuigen van de mens kunnen door het paard geprikkeld worden. De gezamenlijke beweging kan de mens brengen tot een dialoog met het paard waarin lichaam, geest en ziel gelijkmatig betrokken zullen worden. De psychomotoriek wordt hierdoor intensief benut. Zo ontstaan door de veelvuldige prikkels die in het zenuwstelsel verwerkt worden nieuwe structuren en verbindingen, die ook andere lichamelijke en geestelijke processen beïnvloeden.
Dit boek geeft een overzicht van een verantwoorde en systematische inzet van paarden in het kader van psychotherapeutische, pedagogische en psychosociale behandelingen. Equitherapie (SHP) is gebaseerd op meer dan 40 jaar ervaring in wetenschappelijk georiënteerd therapeutisch paardrijden in Duitstalig Europa. In Nederland heeft de uit Oostenrijk afkomstige klinisch psychologe, equitherapeute en hippologe dr. Ulrike Thiel de bekende modellen in samenwerking met gerenommeerde collega’s geanalyseerd en verder uitgebouwd. Tevens heeft zij dit geïntegreerd in een opleidingskader voor beroepsgroepen op het gebied van professionele hulpverlening. Binnen de organisatie “Nederlandse Stichting – Helpen met Paarden – Equitherapie (SHP-E(NL))” worden volgens dit model al meer dan tien jaar gekwalificeerde equitherapeuten opgeleid en gecertificeerd.
In dit boek wordt uitgelegd hoe equitherapeuten SHP samen met het paard als co-therapeut op een verantwoorde manier kunnen samenwerken.
Ten geleide: woord vooraf van Gundula Hauser
Zo’n vijfentwintig jaar geleden heb ik mij vanuit Oostenrijk in mijn nieuwe vaderland Nederland gevestigd. Met mijn scholing in het orthopedagogisch voltigeren en rijden, en paardrijden voor gehandicapten als achtergrond, begon ik mij te oriënteren in de rijke Nederlandse paardenwereld. Ik stelde echter vast dat een systematische aanpak in het aanbod van therapeutisch paardrijden hier niet bestond. Dat verraste mij, want Oostenrijk, Duitsland en Zwitserland konden toen al terugkijken op meer dan dertig jaar traditie op het gebied van therapeutisch paardrijden. Nederland beschikte wel over een goed georganiseerd systeem van paardrijden voor gehandicapten op daarin gespecialiseerde maneges, maar desondanks bestond er geen enkel initiatief voor de opleiding van vakmensen in het therapeutisch paardrijden en orthopedagogisch werken met het paard.
Dit is toe te schrijven aan de verschillende ontwikkeling die de hippische en therapeutische tradities in Nederland en de Duitstalige landen hebben gekend, naast algemeen maatschappelijke verschillen en verschillen in het psychosociale zorgverleningssysteem. Ik moest dus allereerst vertrouwd worden met de Nederlandse leefwijze, de paardenwereld, de paardensport voor gehandicapten en het psychosociale zorgstelsel voordat ik zelf aan de slag kon gaan als equitherapeut. Uiteindelijk heeft mijn zoektocht geleid tot de oprichting van de Nederlandse Stichting Helpen met Paarden, SHP-E(NL), en de ontwikkeling van de opleiding tot equitherapeut (SHP).
Ervaringen met een aantal Nederlandse projecten, onder meer op justitieel terrein, en talloze gesprekken in diverse werkgroepen hebben aanzienlijk bijgedragen aan dit initiatief, dat ik heb kunnen realiseren dankzij de ondersteuning van ervaren collega’s uit de Duitstalige traditie van het therapeutisch paardrijden. Ik had in de loop der jaren al de nodige persoonlijke kennis van en ervaring met de Nederlandse paardenwereld opgedaan als dressuuramazone, dressuurjurylid, instructrice en docente voor de KNHS. Mijn lidmaatschap van het FATP, het internationaal forum voor organisaties die opleidingen voor therapie met het paard aanbieden, heeft ervoor gezorgd dat ik het wiel niet opnieuw hoefde uit te vinden.
Dankzij de expertise van de buitenlandse organisaties en collega’s, en mijn ervaring in diverse opleidingen en organisatievormen van het psychosociale gezondheidswezen en de hulporganisaties voor jongeren, ben ik er in geslaagd een zelfstandige variant van de opleiding tot equitherapeut te ontwikkelen die op de Nederlandse situatie is afgestemd. Het opleidingsconcept richt zich op beroepen die procesmatig bevorderen, ontwikkelen, ondersteunen en genezen op het gebied van pedagogie, psychologie, revalidatie en psychagogie. Equitherapie (SHP) kon zich vooral verder ontwikkelen op het gebied van de psychotherapeutische en psychosociale behandeling met het paard voor volwassenen en jongeren, omdat de opleiding gebaseerd is op veel zelfervaring, de eigen ontwikkeling van de equitherapeut in zijn rol van therapeut en relatie tot het paard, supervisie en intervisie.
Bovendien gaat de opleiding vergezeld van een duidelijk kwaliteitscontrolesysteem dat ook rekening houdt met de ethische verantwoordelijkheid van de therapeut ten opzichte van de cliënt en de co-therapeut: het paard. Er dienden zich vele mogelijkheden aan in de jeugdzorg, het gevangeniswezen en als klinisch psychologe en justitieel expert voor de ontwikkeling van equitherapeutische behandelingsvarianten in uiteenlopende settings, omdat het PBSP-concept van Pesso betrokken werd als psychodynamisch basismodel bij de gemeenschappelijke opleiding van de verschillende beroepsgroepen. Het Pesso-concept leidt in iedere opleidingsgroep tot verbreding van de visie, een vruchtbare wederzijdse stimulans van de verschillende beroepsgroepen en een collegiale begrenzing van de specialistische terreinen. De equitherapeuten in spe leren gezamenlijk en multidisciplinair van elkaar hoe het paard verrijking in hun werk kan brengen.
Dr. Ulrike Thiel
Cranendonck, maart 2012
Bestel het boek direct online of neem contact met ons op voor meer informatie over de publicatie en opleidingen.